Slot Zuylen en Rampjaar 1672

7 januari 2022

Nigtevecht werd door de Fransen compleet verwoest

Tot en met 18 september is op Slot Zuylen de tentoonstelling 'Moord en Brand! Slot Zuylen en Rampjaar 1672' te zien. Aan de hand van eigen collectie en bijzondere bruiklenen wordt een indringend beeld geschetst van de vernietiging van de Vechtstreek door Franse troepen. Slot Zuylen wist aan deze ramp te ontkomen, maar hoe?

Moord en Brand!

In de zomer van 2022 is het 350 jaar geleden dat Nederland van alle kanten werd aangevallen door een alliantie van Fransen, Duitsers en Engelsen. Dat jaar ging de boeken in als rampjaar 1672. Overal in Nederland waren de gevolgen van de invasie onder leiding van koning Lodewijk XIV voelbaar, maar nergens zo sterk als in de Vechtstreek. Tegen de waterlinie kwam de Franse opmars tot stilstand. Net ten oosten daarvan in de Vechtstreek voerden de Nederlanders onder leiding van de prins van Oranje een wanhopige overlevingsstrijd. De Fransen trokken moordend, plunderend en brandend langs dorpen en kastelen in de regio. De bevolking werd beroofd, vermoord en tewerk gesteld.

proto

Hendrik Jacob van Tuyll van Serooskerken, Heer van Zuylen, bewoner van Slot Zuylen tussen twee vuren: de prins van Oranje (l, Bruikleen Kasteel Middachten) en de koning van Frankrijk (r, bruikleen Kollenburg Antiquairs)

Verwoesting en chantage

Precies in het rampgebied lagen landerijen en huizen van Hendrik Jacob van Tuyll van Serooskerken, Heer van Zuylen. Met lede ogen moest hij aanzien hoe veel van zijn bezit verwoest werd. Om de hoge kosten van de oorlog te financieren verzonnen de Franse bezetters bovendien een wel heel bijzondere vorm van chantage: brandschatting. Bezitters van grote huizen en kastelen moesten enorme bedragen betalen, anders ging hun bezit in vlammen op. Ook Slot Zuylen werd gebrandschat. Na alle andere verliezen had Hendrik Jacob geen andere optie had dan simpelweg betalen. Eigenhandig kwam hij de som op 5 mei 1673 afleveren bij de intendant van de Franse koning. De kwitantie van die hij afgaf is in de tentoonstelling te zien. Al met al werd de persoonlijke schade van Hendrik Jacob geschat rond de 27000 gulden geschat, zo'n 100 maal het gemiddelde jaarinkomen van een arbeider in die tijd!

In de tentoonstelling is te zien waarom Slot Zuylen zo belangrijk was voor Hendrik Jacob, welke ontberingen de bewoners van het kasteel en de omgeving moesten doorstaan, hoe de Vechtstreek totaal verwoest werd én hoe het slot het rampjaar uiteindelijk wist te doorstaan. Delen van het in- en exterieur van het slot, zoals die er in 1672 uitzagen, zijn met de augmented reality app 'Slot Zuylen Timeswitch' weer te zien!

 

sz1670

 Links: Slot Zuylen vlak vóór het rampjaar / Rechts: Kwitantie voor betaling van de brandschatting

Bijzondere samenwerkingen en programmering

In het verlengde van de tentoonstelling gaat Slot Zuylen bijzondere samenwerkingen aan. Zo wordt met SterkWater gewerkt aan een concept voor een pop-up restaurant. Op museaal vlak wordt samengewerkt met Kasteel Amerongen, Kasteel Middachten, Online Museum De Bilt en vele andere partners. Met bovengenoemde kastelen wordt tevens een educatief programma ontwikkeld. In samenwerking met Kasteel Amerongen en Renger de Bruin van de Universiteit Utrecht is de publicatie 'Branden of Betalen' bij WBooks verschenen.

Subsidiënten en fondsen

De tentoonstelling en programmering worden mede mogelijk gemaakt door

logosrampjaar




 

terug naar
Nieuws
ga direct naar: